Open source software en Koha

Wat is open source software?

  • De broncode van de software is vrij beschikbaar.
  • In het licentiemodel is het intellectueel eigendom en het (her)gebruik van de software en bijbehorende broncode dusdanig geregeld dat de licentienemer de broncode mag inzien, gebruiken, verbeteren, aanvullen en distribueren.

Een open source licentie dwingt af dat de broncode van het product, en soms ook de aanpassingen daarop, vrij beschikbaar moet zijn. Om helder te maken wanneer software open source software genoemd mag worden, zijn door de Open Source Initiative voorwaarden opgesteld waaraan een licentie moet voldoen, zodat de software die onder die licentie vrijgegeven wordt, open source genoemd mag worden.

De vrijheid om de software aan te passen heeft ertoe geleid dat belanghebbenden gezamenlijk werken om de software te verbeteren of uit te breiden, zonder dat eigendomskwesties deze samenwerking in de weg zitten. Deze nieuwe vorm van samenwerking, waarbij personen uit verschillende organisatie, landen of op persoonlijke titel gezamenlijk de software verder ontwikkelen (open source communities), wordt de open source ontwikkelmethode genoemd.

Vaak wordt gezegd dat open source software gratis is. Die constatering is deels juist, want alleen voor de licenties van open source software hoeft niet te worden betaald. Voor de rest (ondersteuning, onderhoud, opleiding/training, maatwerk, et cetera) worden over het algemeen wél marktconforme bedragen in rekening gebracht.

De grote voordelen van Open Source software zijn:

  • Leveranciersonafhankelijkheid
  • Flexibiliteit (zelf applicaties maken en/of aanpassen)
  • Lagere kosten
  • Transparantie, controleerbaarheid en beheersbaarheid
  • Interoperabiliteit (´uitwisseling gegevens van verschillende systemen´)
  • Digitale duurzaamheid

Bibliotheekprogrammatuur

Ook in de bibliotheekwereld zijn er diverse open source oplossingen in de loop der tijd ontstaan. Vanaf 1999 is er Koha, ontwikkeld door Katipo Communications voor de Horowhenau Library trust in Nieuw Zeeland.

Koha is een open source geïntegreerd biblio­theek­pakket gebaseerd op MARC21, het is volledig web-based en is naar eigen wensen in te richten. Het bestaat uit een catalogus, een uitgebreide zoekfunctie, uitleen­administratie, acquisitie, tijdschriftenadministratie en een Online Publieks Catalogus (OPC).

Koha ondersteunt Z39.50, SRU, en SIP2 voor de uitwisseling van records met alle bibliotheken ter wereld. Dat kan veel werk besparen: je zoekt een record in LoC of OCLC en je importeert het in Koha, je hangt je lokale kenmerk er aan en klaar.

De XML-tagged MARC record opslag zorgt voor een snelle toegang tot de data.

Uiteraard kunnen full text documenten, URL´s en andere gelinkte data gekoppeld worden aan de records, inclusief (bewegend) beeld en geluid (streaming audio en video).

Kijk hier voor enkele toepassingen:

http://library.rijksmuseum.nl/

Figuur 1 Bibliotheek Rijksmuseum AmsterdamBibliotheek Rijksmuseum Amsterdam

http://www.library.org.nz/

Figuur 2 De Horowhenau Library trust in Nieuw Zeeland.

Meer informatie vindt u op de website http://koha-community.org/.

Daar treft u ook de Koha-wiki aan (http://wiki.koha-community.org/wiki/Main_Page) en een zestal demo versies van verschillende buitenlandse bibliotheken.

Koha is gratis te downloaden. Het vereist echter nog veel kennis en inzicht om het helemaal volgens uw eigen wensen op maat te maken. Kohala helpt u daarmee en kan u ook van dienst zijn na de succesvolle implementatie met hosting en systeembeheer op afstand.